Một bài Du Ca của Nguyễn Đức Quang

Tôi không biết nhiều về phong trào Du Ca, về nhạc sĩ Nguyễn Đức Quang, ngoại trừ bài hát “Việt Nam quê hương ngạo nghễ” mà tình cờ trong một đêm cắm trại năm học lớp 10, tôi nhìn thấy trong tập nhạc chép tay của một đứa bạn nào đó. Cô Hoàng Dung, chủ nhiệm khi đó, là người dạy tôi hát bài này.
Chỉ có bấy nhiêu.
Đến khi được phân công viết bài giới thiệu về một chương trình triển lãm, có cả phần hát nhạc Du Ca, tôi mới có cơ hội chính thức nói chuyện với nhạc sĩ của ca khúc “Việt Nam quê hương ngạo nghễ.”

Ông nói  về một số bài du ca, đến bài dưới đây, khi ông đọc lời bài hát, tôi phải giả vờ cầm lấy máy chụp hình chụp ông, bởi nếu không, tôi sẽ khóc.
Lời bài hát kinh khủng quá.
Mà lời ông đọc lại càng làm cho nội dung của nó trở nên khốc liệt nhiều phần.

Và tôi tin, sau khi ông hát xong bài đó, cả quân y viện  Nguyễn Tri Phương lúc đó, sau giây phút im lặng đến sững sờ, những người thương binh đã vung nạng la hét và đập nát cả hội trường!

Người anh Vĩnh Bình

Khi anh tôi đi không nói năng câu gì

Mang theo ba lô cây viết xanh nhỏ bé
Mai nơi xa xôi anh sẽ biên thơ về
Cho mẹ cho bà con, cho chị với cậu bé
Nhưng hai năm qua chưa thấy thư anh về
Con thơ năm xưa nay đã thôi bồng bế
Đêm nghe xa xa có tiếng ai ngang lệ
Con chờ nhé đợi nhé, con chờ mốt ba về

Anh tôi ra đi không nhắn anh lời nào
Nay không tin thư, ôi nhớ nhung làm sao
Anh ơi anh ơi, anh cách xa chừng nào
Có biết vợ úa héo
Hôm nao nghe tin mai mốt anh qua làng
Chao ôi hân hoan đôi mắt mẹ rực sáng
Chân đi bon bon quên thướt tha nhịp nhàng
Ra bờ sông chị đứng mắt ngời nét vui mừng.

Bao nhiêu hân hoan anh bước chân qua làng
Tôi ra trông anh hơi khác xưa đầu mới
Da ngăm ngăm đen, anh ngó tôi xong gọi:
“A cậu mau lại đây, trông cậu lớn rồi đấy”
Nghe chân anh vô, chị trốn ra sau hè
Bâng khuâng lâng lâng, không dám ra ngoài ngó
Kêu con im đi, tai lắng nghe từng lời
Anh gọi: “Ơi mình ơi” Bước ra đứng khóc mùi
Tôi không quên khi anh bế con vào lòng
“Con tôi ngoan ghê, sao giống ơi là giống”
Mẹ vui chân run, leo tuốt lên giường nằm
Nhắm mắt niệm lâm râm
Cơm hôm nay ngon, canh nấu chua rau ngọt
Mẹ thương yêu anh, nên tiếp anh chẳng ngớt
Chơi vui bên con, anh nói với chị rằng:
“Bây giờ anh phải đi, tối nay sẽ quay về”

Đêm nghe bơ vơ, tiếng súng xa đưa lại
Bên trong im hơi, cây nến xiêu mờ cháy
Tôi đang thiu thiu, nghe tiếng chân ai chạy
Xô mạnh cánh cửa lớn, tiếng người ngã ầm xuống
Qua khe phên thưa, tôi thấy anh giữa nhà
Tay cong sau lưng, quỳ trước dăm người nữa
“Tên lưu manh kia, kêu hết cha mẹ già!
Ra mà lấy đầu mi, chết vì chống chúng tao!”
Mã tấu chớp loáng, anh rướn lên gục người
Máu bắn xuống dưới, và tưới lên mặt tôi
Bên trong lao ra, chị thét lên rụng rời
Ngã chúi, hồn chơi vơi
Đêm bao âm u, trên vách hiu hiu mờ
Bên thây anh tôi, Mẹ ngất không dậy nữa
Con chơi ngây thơ, xoa tóc cha tung xòa
“Bố ơi, bố dậy bố, bố ơi, má con kìa”
Trong ba lô anh, tôi thấy bao nhiêu quà
Đôi xăng đan xinh, đôi guốc cao đẹp quá
Hai đôi bông tai anh tính mua cho mẹ
Tôi tìm trong một góc, có tờ giấy mờ chữ
Run run đôi tay, tôi bóc xem tháng ngày
Thư anh xa xưa định viết vợ đấy
Riêng câu sau đây, theo ám tôi suốt ngày
“MONG ĐƯỢC THẤY ĐÀN BÉ, SỐNG HẠNH PHÚC LÂU DÀI”