Thư tù cải tạo

 Ngày hôm qua nói rằng tối viết, nhưng mệt quá nên hôm nay mới post lên một số đoạn trong cả trăm bức thư tù cải tạo mà tôi được người ta giao cho, để  bà con đọc cho biết.
bày ra bàn làm việc ngổn ngang những lá thư của từ hơn 30 năm trước

Tui nhớ cách đây ít lâu, tui đi cùng mấy người bạn ở báo NV lên “Hollywood” xem phim “Chị Tư Hậu.” Phút cảm động của phim là khi chị Tư Hậu bế con đưa chồng xuống xuồng đi “kháng chiến,” vợ chồng con cái bịn rịn quyến luyến, lòng mình đang chùng chình thổn thức xống xang thì anh chồng dặn vợ, “Em ở lại công việc gì đoàn cấp trên giao phó hãy nhớ chu toàn.”

Khi đó, chồng chị Tư vừa nói xong thì bên này lão Hạo Nhiên á lên một cái và cười khằng khặc. Bên kia thằng Cún vò đầu bức tóc, trời ơi là trời.
Tui cũng kịp nhận ra mặt mình đang nhăn lại.
Tưởng đâu rằng chỉ là giọng điệu “lên gân” trong phim. Ai dè hôm qua ôm đống thư của một người chồng đi học tập cải tạo hồi sau 30/4/75 gửi về cho vợ, Tui không thể không sững sờ, dù đã nghe nói trước là nếu không viết theo khuôn mẫu như thế thì thư không thể gửi đi được.

Tui chỉ đánh máy lại một số đoạn và post lên đây. Ai đọc có ra ẩn ý gì là ở cảm nhận mỗi người  nha.

15/12/75
“Lúc nào ở đây anh cũng cố gắng học tập, công tác tốt để sớm được tham gia công tác phương khóm và việc sản xuất ở nhà ta… Mong em duy trì và phát huy lòng tin vào cách mạng và truyền bá cho mọi người trong khóm ta, trong nhà ta đều được như thế cả.”

10/1/76
“Phần em và con, cho dù đến nay vẫn chưa có tin tức, anh vẫn tin chắc là em và con đều khỏe mạnh, tươi vui trong giai đoạn lịch sử này, giai đoạn thống nhất đất nước, cả nước đang hồ hởi phấn đấu để hoàn thành di chúc thiêng liêng của Hồ Chủ Tịch “nước Việt Nam là một, dân tộc Việt Nam là một.

Riêng các chị C. và A., khi có đợt gửi quà, nên gửi cho các anh, nhất là những thứ các anh thường dung ở nhà, trừ quần áo. Chính quyền cách mạng cho phép gửi không hề giới hạn những gì đã ghi trong thông cáo. Sở dĩ anh nói như vậy bởi trước khi đi học, anh đã có nghe những lời đồn nhảm, thực tế và đúng như anh nghĩ, qua số quà gửi vào đây, thân nhân học viên gửi vào đủ cả, từ thức ăn không như cá ,thịt, tôm khô, đến cà phê, thuốc lá, thuốc trị bệnh, tất cả được nhận lãnh đủ. Như vậy đủ thấy chính sách của nhà nước là rõ ràng, quảng đại. Vì thế, nhưng kẻ nào ở ngoài còn rêu rao, ngăn chặn việc gửi quà, nói sai lệch về chủ trương đứng đắn này của cách mạng là mọi người dứt khoát phải bác bỏ, đả phá ngay.
Riêng với H., M., T., anh đề nghị là nên tranh thủ điều kiện thuận lợi để tiếp tục việc học, để sau này phục vụ nhân dân và đất nước đắclực hơn, bởi chỉ với xã hội mới này, việc giáo dục mới thật là khoa học, thật là cách mạng, là lý tưởng cho mọi học sinh, sinh viên cầu tiến có môi trường thuận lợi để trau dồi, bằng mọi cách tiếp tục và nỗ lực con đường học vấn đồng thời giúp đỡ, chỉ dẫn, bồi dưỡng cho các em, các cháu thực hiện tốt 5 điều dạy của Bác Hồ.
Có một điều cần nói để em và các chị lưu ý là viết thư cho các anh chỉ nên viết những điều vui, xây dựng cho các anh tư tưởng an tâm để học tập, nếu có khó khăn trong sinh hoạt ở nhà, phấn đấu để vượt qua, đừng nên làm các anh phân tâm trong lúc học tập, không tốt.
Em hiểu ý anh chứ?
Trước thềm năm mới, anh kính chúc bố mẹ, mạ và các anh chị sức khỏe dồi dào, thành công mọi mặt và góp phần hữu hiệu vào công cuộc xây dựng đất nước với tinh thần thích cực, tươi vui, phấn khởi. Riêng Mạ, em và các con mạnh khỏe, tươi vui, và đại gia đình ta có thật nhiều điều trọn vẹn, hạnh phúc mà cách mạng đã đem tới cho toàn dân cả nước ta trong niềm vui lớn ‘Tổ quốc hòa bình, gia đình hạnh phúc.’”

2/4/1976
“Anh chỉ rảnh một tí vả lại chỉ được viết một trang này thôi, gửi ngay hôm nay để nhà kịp nhận mà gửi quà tháng 4 như ở trên thông báo… Anh rất mong mọi người ở nhà hưởng ứng và góp phần phục vụ nhiều nhất vào cuộc tổng tuyển cử 25/4 sắp đến. Chủ yếu thư này là vụ quà tháng 4. Tiền em để dành cho anh như thư trước viết, nếu còn, mua gửi cho anh các thứ sau đây: 3 bánh thuốc lào (để dành hút đượclâu và tiện), một trong các loại bột (bích chi, năng, đậu nành) + đường, tóp mỡ, ruốc khô, một ít tiêu. Anh cũng cần có các loại thuốc như trụ sinh ti-fô, tê-ra, một ít viên sinh tố C, sinh tốt B1+B6+B12. Các thứ trên gói giấy và bao ny/ lông cho giảm trọng lượng. Thêm ít cá khô biển loại rẻ tiền nhất, nếu còn trọng lượng, thêm 2 thước vải nhựa đi mưa. Lưu ý để em nhớ, kể từ nay chỉ gửi quà khi nào đã nhận thư anh. Trọng lượng quà không quá 3 kg.”

2/9/1976
Trên miền Bắc xã hội chủ nghĩa, nhân ngày hội lớn của cả nước, anh kính gửi về nhà mọi lời chúc lành nhất về Bố Mẹ, Mạ, các anh chị, các em, các cháu, riêng em và 2 con. Rất mong cả nhà ta đều hồ hởi, góp công góp sức nhiều hơn nữa, tích cực và gương mẫu nhiều hơn trong mọi công tác phường khóm.
Anh cũng hoàn toàn yên tâm tin tưởng ở gia đình và nhất là ở nghị lực phấn đấu của em trước hoàn cảnh hiện tại của nhà ta, để thay anh giúp Bố Mẹ và lao động sản xuất nuôi con, hãy phấn khởi, lạc quan nhiều hơn nữa, lao vào việc với tất cả khả năng có được. Khó khăn nếu có sẽ là những điều kiện làm cho em trưởng thành, xứng đáng thêm lên mà thôi. Hãy nghĩ rằng tương lai chúng ta rất tươi sáng, gia đình và 2 con của chúng mình, tiền đồ sáng lạn của tổ quốc là niềm cổ vũ lớn lao không cho phép chúng ta chùn bước trước những khó khăn trở ngại trước mắt.
Riêng em hãy nghĩ rằng thời gian anh được đi học tập là rất quí báu, là đặc ân rất lớn mà các mạng đã dành cho anh. Anh sẽ tiếp thụ với tất cả thành tâm, thiện chí và khả năng của mình và ngày sum họp của chúng ta sẽ không là lâu, là dài so với cả một tương lai rộng lớn đang chờ chúng ta.
Tụi anh ở đây ngày ngày lên rừng đốn gỗ, đốn ván, nứa, giang, cắt tranh, gánh rạ, dựng nhà, làm rẫy. Đấy đại khái một vài nét về sinh hoạt ở đây của anh, lúc nào có điều kiện anh sẽ viết rõ hơn.
Khi nhận được thư, trả lời và làm đúng theo hướng dẫn của phương khóm là tốt… Khi có phép được viết, sẽ có thư cho em với những chi tiết rõ hơn.”

12/4/1977
Thư em yêu cầu kể về sinh hoạt của anh, thực sự không tiện viết về chi tiết nhưng đại khái là cũng trồng sắn trồng ngô trồng bí phá rẫy làm nương hoặc các công tác từ lấy gỗ lấy nguyên liệu để thực hiện nhà cửa. Công việc thực tế so với mọi lao động xây dựng đất nước hiện nay mà nói thì không đáng gì.”

Vĩnh Phú, 5/10/1980
“Em ở ngoài chắc cũng rối beng lên vì những lo lắng, cuộc sống hằng ngày, những tin tức này nọ phải không? Anh cũng mong lắm một ngày được về với em, được chia sớt với em những khổ nhọc, cay đắng mà em đang gặp phải, nhưng cũng biết rõ là ngày ấy chưa tới .”

***Người đưa tui những lá thư có nói, trong số này có một vài lá thư “vượt rào” tức là thư lén nhờ những thân nhân lên thăm tù mang về dùm, hay là những lá thư ném ra đường, qua hàng rào trong những lúc đi lao động để những người tốt nhặt được thì họ gửi đi giúp (già đình tui cũng từng nhận được thư kiểu này mà biết cậu tui đang bệnh sắp chết trong tù).
 Khi đọc được lá thư có ghi nơi chốn “Vĩnh Phú” và không có những câu ca ngợi đường lối chủ trương đi kèm, tui tự hiểu, có thể đây là lá thư vượt rào.